SEMANA DA CIENCIA

VISUALIZACIÓN DAS PROPIEDADES DUN FERROFLUIDO

Hoxe, 21 de novembro, o Club de Ciencias realizou unha actividade de demostración, baseada nas propiedades dos fluidos ferromagnéticos (inestabilidade de Rosensweig), dentro das actividades desenvolvidas co gallo da Celebración da Semana da Ciencia en galego.  

Materiais:

• 10 ml de ferrofluido (non se empregou todo o volume)

• 2 placas de petri

• Imán de neodimio-hierro-boro N52 40x40x20mm

• Imán de neodimio-hierro-boro N52 20x10mm

• Soportes de plástico en forma de U (x2)

• Parafuso de acero zincado 50x10mm

Desenvolvemento:

Colocase o imán de NdFB mais grande debaixo da peza de plástico en forma de U, e sobre esta a placa de petri (para evitar pousar directamente sobre o imán).

Vertemos cun goteiro pouco a pouco gotas de ferrofluido ata obter unha superficie aproximada de 3-4cm de diámetro.

Observaranse pequenas crestas que se forman na superficie do fluído, con altitude e separación entre elas variable en función da distancia o imán.

Explicación:

Un fluído ferromagnético compórtase coma un líquido normal cando non está sometido a perturbacións externas. Cando a gravidade e a tensión superficial son compensadas polo campo magnético, os dipolos das partículas do fluído alinéanse co campo, formando estructuras de tipo picos e vales.

As liñas de fluxo de campo magnético concéntranse nos picos. Cando incrementamos a forza magnética, increméntase o número de picos e diminue a separación entre eles.

Este fenómeno é coñecido como inestabilidade de Rosensweig.

SEMANA DA CIENCIA

 ACTIVIDADES RELACIONADAS COAS NAVES ESPACIAIS

Hoxe, 21 de novembro, o Club de Ciencias realiza a última actividade co gallo da Celebración da Semana da Ciencia en galego. O reto proposto para hoxe, consiste na elección do mellor material para a fabricación dunha astronave ou nave espacial. Para a realización desta actividade contamos coa colaboración de María Pérez, María Nantón, Mateo Santos e Manuel Mourelle. Utilizarase o Kit de Inxeniería de Astronaves do CAFI (Aula Nova). O alumnado de 1º Bacharelato xa utilizou a Kit e vai explicarlles o resto do alumnado que queira resolver o reto os diferentes ensaios que deberán realizar para poder elexir o material adecuado. Estes ensaios consisten en comprobar as propiedades físicas de: apariencia, condutividade térmica e eléctrica, a densidade do material, o magnetismo e a resistencia os impactos. O principio entregaraselle unha táboa que deberán cubrir, indicando as características de cada un dos materiais analizados. 

Cal será o mellor material para contruír a astronave: madeira, cobre, latón, aceiro, pedra, aluminio, plástico, polispán ou a aleación?

CHARLA SOBRE A LUZ: NAI DA CUÁNTICA E DA RELATIVIDADE IMPARTIDA POR JORGE MIRA

 

O Club de Ciencia segue desenvolvendo actividades para a semana da ciencia. Neste caso o alumnado de ciencias de 1º de Bacharelato tivo a oportunidade de seguir on line a charla “A luz: nai da cuántica e da relatividade” do baiés Jorge Mira, catedrático de electromagnetismo da facultade de física da USC, na que explicou as orixes da mecánica cuántica, que este ano cumple 100 anos do seu desenvolvemento, así como da teoría da relatividade restrinxida de Einstein. 

A finais do século XIX a física tiña case todos os problemas resoltos, agás dúas pequenas cuestións: a maneira na que emitía e absorbía luz unha cavidade escura, e un experimento sobre a medida da velocidade da luz. O alumnado de ciencias de 1º de Bacharelato tivo a oportunidade de seguir on line a charla “A luz: nai da cuántica e da relatividade” do baiés Jorge Mira, catedrático de electromagnetismo da facultade de física da USC, na que explicou as orixes da mecánica cuántica, que este ano cumple 100 anos do seu desenvolvemento, así como da teoría da relatividade restrinxida de Einstein.

A finais do século XIX a física tiña case todos os problemas resoltos, agás dúas pequenas cuestións: a maneira na que emitía e absorbía luz unha cavidade escura, e un experimento sobre a medida da velocidade da luz.

Esas dúas pequenas cuestións desembocaron finalmente en dúas das meirandes revolucións da ciencia: o nacemento da chamada mecánica cuántica, que permitiu comprender o funcionamento do universo na escala do máis pequeno; e o nacemento da chamada teoría da relatividade, que cambiou o noso concepto de espazo e de tempo e que levou a unha nova maneira de entender a forza da gravidade.

Estas charlas forman parte do programa de actos do mes da ciencia en galego que leva a cabo Igaciencia, unha institución galega sen ánimo de lucro que ten como obxectivo promover a actividade científica galega e en galego.

A charla completa pode volver a escoitarseno enlace: https://www.youtube.com/live/LbcrAgjx21U

SEMANA DA CIENCIA

 CONSTRUÍNDO UN HELICÓPTERO

Hoxe, 18 de novembro, o Club de Ciencias realiza unha nova actividade co galo da celebración da Semana da Ciencia en galego. A actividade proposta este día por Marta Diz, consiste na contrucción dun helicóptero. Esta actividade está baseada nunha actividade que figura nas microsecuencias de Abalar. Pódese consultar o enlace á mesma a continuación: https://espazoabalar.edu.xunta.gal/es/agora-dixital/lab/microsecuencias/construyendo-un-helicoptero.

O helicóptero simula o movemento das sementes, éstas aproveitan a resistencia do aire para voar o máis lonxe posible para poder xerminar noutro lugar. Aparecen varias forzas implicadas no movemento do helicóptero: a da gravidade, a da resistencia do aire e a de sustentación das aspas. Tamén é importante a colocación do peso, que neste caso o aporta o clip, xa que afecta na caída sobre todo na estabilidade.

Para a montaxe do helicóptero só necesitamos unha plantilla, unha tesoiras e un clip. 

SEMANA DA CIENCIA

XOGOS MATEMÁTICOS

O martes, día 11 de novembro, o Club de Ciencia segue celebrando a Semana da Ciencia en Galego con actividades no centro educativo. Este día, Luchy retou o alumnado do centro a resolver uns xogos de enxeño e matemáticos. Foi unha experiencia moi motivadora e interesante para ao alumnado.

EXPOSICIÓN MAQUETAS ENERXÍA

 

O Club de Ciencia levou a cabo un proxecto sobre a enerxía coa participación do alumnado de FPB II: Valentín, Soraya, Aarón e Antía. Unha vez adquiridos os coñecementos sobre as diferentes fontes de enerxía (renovable e non renovable) e as centrais eléctricas que temos hoxe en día en funcionamento, o alumnado elaborou unha maqueta de cada unha das seguintes centrais: biomasa, nuclear, solar e hidroeléctrica. Isto permitiu que se profundizase máis sobre as partes que as constitúen e sobre o seu funcionamento.

Foi unha actividade moi motivadora e interesante para o alumnado.

SEMANA DA CIENCIA

 EXTRACCIÓN DO ADN DA MUCOSA BUCAL

Hoxe, 14 de novembro, o Club de Ciencia continua achegando a ciencia a todo o alumnado coas actividades desenvolvidas no centro educativo durante a Semana da Ciencia. Cecilia Folla coa axuda de Antía Mourelle explicáronlles ao alumnado participante como extraer ADN da mucosa bucal. Para iso, precisamos unha bebida isotónica para enxuagar a boca. Posteriormente, engádeselle un pouco de líquido lavalouzas e mesturase cunha variña de vidro. Durante esta etapa, rómpense as membranas celulares e nucleares o mesmo tempo que o sal prevén a precipitación das proteínas e evita a destrución do ADN. Engádeselle posteriormente un pouco de alcohol frío. As moléculas de ADN quedarán retidas na interface entre os dous líquidos (alcohol-auga). 

SEMANA DA CIENCIA

EQUILIBRIO 

 Hoxe, 13 de novembro, o Club de Ciencias da mán de Francisco Bóveda, propón para o alumnado un novo reto. Neste caso traballaranse os equilibrios de forzas, as leis da palanca e os centros de gravidade dos corpos. O primeiro reto que deberán de superar é colgar sobre unha mesa, no baleiro, un martelo axudándose só dunha regra e un cordel. Esta experienza require colocar o martelo dun xeito especial para que as forzas se atopen en equilibrio e non caia o martelo ao chán.

O segundo reto o que se enfrontarán consiste en levantar unha caixa moi pesada só coa axuda dunha palanca e uns tacos de madeira. Como decía Arquímedes. “Dame un punto de apoyo y moveré el mundo”.

Pare rematar, Antía Mourelle demostrará como cuns garfos permiten cambiar o centro de gravedade dun corcho e pode deixalo apoiado nun punto moi pequeno sen caer.

SEMANA DA CIENCIA

 XOGOS MATEMÁTICOS

 

 O martes, día 11 de novembro, o Club de Ciencia segue celebrando a Semana da Ciencia en Galego con actividades no centro educativo. Este día adicouse os xogos de enxeño e matemáticos. O alumnado do centro tivo que enfrontarse a diferentes retos nos que, ben sexa individual ou en equipo, tivo que resolver.

 

SEMANA DA CIENCIA

 REACCIÓN QUÍMICA. PASTA DE DENTES PARA ELEFANTES.

 

O luns, 10 de novembro, o Club de Ciencias comeza coa celebración da Semana da Ciencia en Galego con actividades no centro educativo. Neste caso, tras poñerse a bata e as proteccións adecuadas, Pablo Mira, levou a cabo unha experiencia que non esqueceremos. Puidemos observar a formación da pasta de dentes para elefantes. O nome desta reacción débese a forma na que se obtén o produto da reacción, que no primeiro caso, será en forma de escuma que se sairá en grande cantidade e de xeito rápido do matraz no que se realiza a reacción química.

No primeiro caso a reacción que se observa é a do permanganato de potasio co peróxido de hidróxido en presenza de xabón de pratos. A presenza desta substancia provoca a formación da escuma.

No segundo caso, onde non se incorpora o xabón de pratos a reacción é instantánea e máis violenta.

A reacción implicada é:

2KMnO₄ + 2H₂O₂ → 3O₂ + 2H₂O + 2MnO₂ + 2KOH